Wprowadzenie

Toronto Maple Leafs są ogromnie popularną drużyną, z jedną z największych baz fanów w NHL - bazą wystarczająco dużą, by podtrzymywać funkcjonowanie własnego kanału telewizyjnego, Leafs TV. W listopadzie 2002 roku Maple Leafs zostali nazwani przez hokejowego eksperta Sports Illustrated, Michaela Farbera Najbardziej Znienawidzoną Drużyną w Hokeju. Ogólna percepcja wśród Kanadyjczyków spoza Toronto, że miasto to jest "Pępkiem Świata" [ponieważ jest największym miastem w kraju, jak i finansowym oraz kulturowym centrum angielskojęzycznej Kanady] czyni z Leafs jeden z najbardziej nielubianych klubów w lidze NHL.

Atmosfera na wyjazdowych meczach Klonowych Liści w innych kanadyjskich miastach jest zazwyczaj szczególnie gorąca, również dlatego, że wiele z tych miast ma własne, pokaźne "kontyngenty" kibiców Maple Leafs, z pewnością głównie dlatego, że Toronto było jedynym klubem z angielskojęzycznej części Kanady od 1938 roku do czasu kiedy to Vancouver Canucks dołączyli do Ligi w 1970. Pomimo, że pojedynki między Toronto a Ottawą w ostatnich latach są szczególnie zaciekłe, największym rywalem Leafs na zawsze pozostaną Montreal Canadiens, w związku z długą i bogatą historią potyczek tych drużyn z "Oryginalnej Szóstki" klubów założycielskich NHL. Fakt, że Montreal jest głównym ośrodkiej francuskojęzycznej Kanady dodaje rywalizacji nacjolistyczny smaczek.

Przed Tobą, Czytelniku, historia Klubu Hokejowego Toronto Maple Leafs...

Początki [1917-1926]

National Hockey League [NHL] została założona w 1917 roku, by zastąpić ligę National Hockey Association [NHA], której wiodącą postać, właściciela zespołu Toronto Blueshirts, Eddie'ego Livingstona oskarżano o oszustwa i stwarzanie bezprawnych korzyści faworyzujących jego drużynę. Nie do wyobrażenia była jednak liga bez klubu w Toronto, dlatego stworzono tam nową organizację, Toronto Arenas [od nazwy hali Arena Gardens, w której rozgrywali spotkania; z lewej strony logo Toronto Arenas]. "Oryginalna NHL" składała się z Toronto Arenas, Montreal Canadiens, Ottawa Senators oraz Montreal Wanderers [którzy wycofali się po sześciu meczach z powodu spłonięcia ich hali], a także Detroit Red Wings, Chicago Blackhawks i New York Rangers. Toronto wygrało Puchar Stanleya w premierowym sezonie NHL.

W 1919 roku nazwa drużyny została zmieniona i już jako St. Patricks, Toronto zdobyło swój drugi Puchar Stanleya w 1922 roku. W zespole występował wtedy Babe Dye [strzelił gola w dogrywce w drugim meczu finałów, a w decydującym piątym spotkaniu zaliczył 4 bramki], który został bohaterem. St. Pats nie zakwalifikowali się do playoffów w następnym sezonie pomimo aż 26 goli zdobytych przez Dye'a w zaledwie 22 rozegranych meczach.

Era Conna Smytha

W 1926 roku Conn Smythe, jedna z najbardziej znanych ikon drużyny, kupił zespół St. Pats i zmienił jego nazwę na Maple Leafs. W następnym sezonie, Klonowe Liście po raz pierwszy zagrały w białych i niebieskich kolorach, którym to barwom Toronto pozostało wierne do dziś. Po kolejnych czterech jałowych sezonach, w listopadzie 1931 roku Leafs zadebiutowali w nowej hali, Maple Leaf Gardens. Pojawiła się też nowa linia ataku, tzw. "Kid Line" [Dziecięca Linia], w skład której wchodzili Busher Jackson, Charlie Conacher oraz Joe Primeau. I to oni poprowadzili klub do trzeciego Pucharu Stanleya. Rok później Toronto również doszło do finałów [półfinałowy bój z Bruins zakończył się dopiero w szóstej dogrywce siódmego meczu serii], jednak tam uległo New York Rangers.

Napastnik Leafs Ace Bailey był bliski śmierci w 1933 roku kiedy obrońca Boston Bruins Eddie Shore zaatakował go od tyłu rzucając na bandy. Defensor Toronto, Red Horner znokautował Shore'a mocnym uderzeniem pięścią, jednak dla Bailey'a było za późno. Przeżył atak ale na lód nigdy już nie wrócił. Niedoceniani Leafs dochodzili do finałów Pucharu Stanleya pięć razy w kolejnych siędmiu sezonach, za każdym razem niestety je przegrywając, z nieistniejącymi już Montreal Maroons, z Detroit Red Wings [1936], Chicago Blackhawks [1938], Boston Bruins [1939] oraz New York Rangers [1940]. Z prawej strony logo Toronto Maple Leafs w latach 1939-1966 [obecnie logo alternatywne].

Byli na podobnej drodze do porażki w 1942 roku przegrywając już 3:0 z Detroit w finałach do siędmiu wygranych. Wtedy nieoczekiwanie Leafs do walki poderwał napastnik czwartej linii Don Metz, który strzelił zwycięskiego gola w czwartym meczu i hat tricka w piątym prowadząc Toronto do wygrania obu spotkań. Bramkarz Turk Broda zachował czyste konto w szóstym meczu, a Sweeney Schriner trafiając dwukrotnie w trzeciej tercji ostatniego, siódmego pojedynku przesądził o triumfie Klonowych Liści 3:1. Był to pierwszy raz w historii kiedy profesjonalny klub sportowy wydźwignął się przegrywając 0:3, by wygrać serię do siędmiu zwycięstw w stosunku 4:3.

Trzy lata później, zastępując mniej już produktywnych bohaterów z 1942 roku [z powodu wieku, stanu zdrowia, bądź włączenia do armii w związku z II wojną światową], Leafs postawili na mniej znanych graczy, jak bramkarz Frank McCool, czy obrońca Babe Pratt. Toronto oparte na młodych zawodnikach pokonało Red Wings w finałach 1945 roku.

Habs okazali się nemezis drużuny Leafs 2 lata później, kiedy obie drużyny spotkały się w finałach 1947 roku. Ted "Teeder" Kennedy strzelił zwycięskiego gola w szóstym meczu serii wygrywając dla Leafs pierwszy z trzech Pucharów Stanleya wywalczonych z rzędu. Mogło być ich jednak cztery [a nawet 5 biorąc pod uwagę to co się stało w 1951 roku] gdyby Leo Reise z Detroit Red Wings nie strzelił bramki w dogrywce siódmego spotkania półfinałów w roku 1950.

Leafs i Habs spotkali się w finałach Pucharu Stanleya raz jeszcze, w 1951 roku, gdzie żadne z pięciu spotkań nie zostało rozstrzygnięte w regulaminowym czasie gry. Max Bentley strzelił bramkę na 32 sekundy przed końcem trzeciej tercji piątego meczu doprowadzając do dogrywki, w której obrońca Klonowych Liści, Bill Barilko, strzelec zaledwie sześciu bramek w sezonie zasadniczym, pokonał bramkarza Canadiens zapewniając Toronto czwartego "Stana" w przeciągu pięciu lat. Sława Barilko nie trwała długo. Zaginął bowiem w katastrofie lotniczej w okolicach miejscowości Timmins w prowincji Ontario 3 miesiące po finałach. Jego spuścizna jest nadal pamiętana po ponad 50 latach, a piosenka zespołu The Tragically Hip pt. Fifty Mission Cap jest oparta na jego tragicznej historii.

Ostatni okres świetności Leafs

Toronto przez długi okres czasu nie udawało się skompletowanie drużyny na miarę tej z końca lat 40. i początku lat 50, a inne, silne zespoły, jak Detroit Red Wings, czy Montreal Canadiens zdobywały Puchar sezon po sezonie. Leafs nie wywalczyło "Stana" do 1962 roku. Roku, w którym zwłoki Billa Barilko zostały odnalezione...

Klonowe Liście zdobyły trzy Puchary Stanleya z kolei w latach 1962-1964 z pomocą Dave'a Keona, Franka Mahovlicha, Reda Kelly'ego, Johnny'ego Bowera, Andy'ego Bathgate'a oraz Tima Hortona, którzy później zostali uhonorowani włączeniem do Galerii Sław NHL.

W 1967 roku Leafs i Habs zmierzyli się w finałach Pucharu Stanleya po raz ostatni. Montreal był typowany na żelaznego faworyta rywalizacji, natomiast graczy Toronto wielu analityków uważało za wypalonych pod względem sportowym. Bob Pulford strzelił zwycięską bramkę w drugiej dogrywce trzeciego meczu, Jim Pappin przesądził losy ostatniego, szóstego spotkania, a Dave Keon zdobył Conn Smyth Trophy doprowadzając Maple Leafs do trzynastego Pucharu Stanleya w historii organizacji. Był to ostatni Puchar dla Toronto, od tego roku Klonowe Liście ani razu nie awansowały nawet do finałów. Z lewej strony zdjęcie Franka Mahovlicha i Reda Kelly'ego świętujących ostatni, jak dotychczas, Puchar Stanleya zdobyty przez Maple Leafs.

Lata 70. i 80.

W latach 70. prowadzona przez Darryla Sittlera [najskuteczniejszego strzelca w historii klubu; na zdjęciu z prawej strony Darryl Sittler, kapitan Leafs w latach 1975-1981], Lanny'ego McDonalda, Dave'a Keona, enforcera Dave'a "Tigera" Williamsa oraz Börje Salminga [pierwszego Szweda, który zrobił karierę w NHL] drużyna osiągnęła mało sukcesów. Tylko raz, w 1978 roku udało się Leafs przejść dalej niż do drugiej rundy fazy playoff, pokonując New York Islanders, późniejszą dynastię zwycięzców Pucharu Stanleya, po to, by w półfinałach przegrać z odwiecznym rywalem - Montreal Canadiens.

Lata 80. zostały zdominowane przez długoletniego właściciela klubu, Harolda Ballarda. Ballard był częścią spółki, która odkupiła drużynę od Conna Smythe'a w 1961 roku [wspólnie z synem Conna, Staffordem oraz baronem gazetowym Johnem Bassettem], a w 1971 roku wygrał walkę o samodzielną kontrolę nad organizacją. Był jednym z najbardziej nielubianych właścicieli w historii NHL. Wytransferował z klubu wielu popularnych zawodników [m.in. Sittlera, McDonalda oraz Keona]. Wielu hokeistów nie chciało grać w Toronto z powodu złej reputacji Ballarda. Rezultatem jego destruktywnych rządów był bardzo słaby zespół, który w latach 1980-1992 nie osiągnął nic. W tym okresie Klonowe Liście pięć razy nie awansowały do playoffów, a w swojej dywizji zaledwie raz zajęły miejsce wyższe od czwartego. Jednym z niewielu jasnych punktów ówczesnej drużyny był popularny Wendel Clark.

Odnowa w latach 90. i XXI wieku

Po śmierci Ballarda w 1990 roku, Leafs mogli zacząć pracę nad budową silnej drużyny. W 1993 wszystkie klocki zostały poukładane jak trzeba. Doug Gilmour, który przyszedł z Calgary Flames sezon wcześniej, uzyskał 32 gole i 127 punktów przewodząc w wewnatrzzespołowej klasyfikacji najskuteczniejszych. Dave Andreychuk również przybył do Toronto [z Buffalo Sabres] i strzelił 25 bramek w 31 meczach będąc najlepszym w NHL pod względem trafień w Power Play. Felix Potvin bronił solidnie z dobrą średnią 2,50 wpuszczonych goli na mecz. Toronto ustanowiło rekord organizacji z najwyższym do tamtego czasu dorobkiem 99 punktów w sezonie zasadniczym. Leafs pokonali Detroit Red Wings w pierwszej rundzie playoffów wygrywając go bramce w dogrywce w siódmym spotkaniu, potem wygrali Norris Division zwyciężając nad St. Louis Blues.

Montreal Canadiens, którzy w finałach Wales Conference spotkali się z New York Islanders marzyli, by ponownie pojedynkować się w finałach Puchar Sntanleya z Leafs, którzy za rywala w Campbell Conference mieli Los Angeles Kings. Klonowe Liście prowadziły w serii już 3:2 ale przegrali szóste spotkanie, które dla kibiców Leafs przeszło do historii w niechwale. Wielu bowiem uważa, że o losach meczu przesądziło niepodyktowanie kary za high sticking na Gilmourze. Hat trick Wayne'a Gretzky'ego w siódmym spotkaniu dał awans Kings do finałów, w których zmierzyli się z Habs.

Ci, którzy mieli nadzieje na kanadyjski finał Pucharu Stanleya w 1993 roku musięli się zadowolić kanadyjskim finałem Konferencji Zachodniej [nazwa zmieniona z Campbell Conference na Western Conference] w 1994. Leafs jednak przegrali z Vancouver Canucks po pięciu meczach.

Po dwóch latach bez awansu do playoffów w końcówce lat 90., Leafs podjęli ponowną próbę w roku 1999. W tym samym okresie drużyna przeniosła się z hali Maple Leaf Gardens do nowopowstałej Air Canada Centre. Mats Sundin, który dołączył do zespołu w 1994 roku przechodząc z Quebec Nordiques zaliczył jeden ze swoich najbardziej produktywnych sezonów, strzelając 31 bramek i uzyskując 83 punkty. Sergei Berezin zaliczył 37 trafień, bramkarz Curtis Joseph wygrał 35 spotkań ze średnią 2,56 goli wpuszczonych na mecz, a enforcer Tie Domi uzbierał 198 minut karnych. Klonowe Liście pokonały Philadelphia Flyers oraz Pittsburgh Penguins w pierwszych dwóch rundach playoffów ale przegrały po zaledwie pięciu rozegranych spotkaniach z Buffalo Sabres w finałach Konferencji Wschodniej.

Maple Leafs dotarli do drugiej rundy fazy playoff w 2000 oraz w 2001 roku, dwa razy przegrywając jednak z New Jersey Devils. W 2002 roku pokonali w dwóch pierwszych rundach New York Islanders oraz Ottawa Senators, w finale Konferencji Wschodniej musieli aczkowliek uznać wyższość "kopciuszka", zespołu Carolina Hurricanes. Sezon 2001/2002 był szczególnie imponujący bowiem Toronto musiało się obejść bez wielu kontuzjowanych podstawowych zawodników w pojedynkach z Isles i Sens, zawdzięczając awans do finałów Konferencji umiejętnościom oraz determinacji mniej znanych graczy. Fani Leafs uważali, że główną przyczyną porażki z Hurricanes był fakt, że zespół był zwyczajnie przemęczony siedmiomeczowymi bojami we wcześniejszych rundach.

Po sezonie Curtis Joseph odszedł do Detroit Red Wings. Toronto szybko jednak znalazło godnego następcę, Eda Belfoura z Dallas Stars. Belfour nie pomógł jednak drużynie w playoffach roku 2003, kiedy to TML odpadło już w pierwszej rundzie przegrywając po siedmiu meczach z Philadelphia Flyers. Sezon 2003/2004 zaczął się dla Leafs szczególnie, bowiem obóz treningowy zespołu odbył się w Szwecji, a mecze kontrolne Klonowe Liście grały z szwedzkimi oraz fińskimi klubami. W 2004 roku, po zanotowaniu rekordowego dorobku punktowego w historii organizacji w wysokości 103 punktów [pomimo zakończenia sezonu zasadniczego na czwartym miejscu w tabeli Konferencji Wschodniej], Leafs po raz czwarty w przeciągu pięciu lat pokonali w pierwszej rundzie playoffów Ottawa Senators, przegrali jednak w drugiej rundzie z Philadelphia Flyers po sześciu spotkaniach.

Era polockoutowa

W żadnym z trzech sezonów po lockoucie, jaki miał miejsce w sezonie 2004/05 nie udało się Liściom awansowac do fazy playoff. Okres ten symbolicznie zakończyła fala odejść, zawodników, trnereów i generalnego menedżera. Z klubu po zakończeniu sezonu 2007/08 odszedł wieloletni kapitan i najlepszy zawodnik, Mats Sundin, nazywany "Wielkim Szwedem" [na zdjęciu z prawej strony]. W składzie nie ma juz także zawodników, którzy decydowali o obliczu drużyny w końcowej fazie trenerskiej pracy w Toronto Pata Quinna oraz za kadencji Paula Maurice'a, chodzi między innymi o Bryana McCabe'a i Darcy'ego Tuckera. Zwolniony został Quinn, w parę lat później Maurice, a w styczniu 2008 roku z posadą pożegnał się generalny menedżer, John Ferguson Jr.

Bieżąca historia

Tak bardzo potrzebną przebudowę zespołu rozpoczął Cliff Fletcher. Były GM Leafs w latach 1991-97 został mianowany tymczasowym generalnym menedżerem po odejściu Fergusona Jr. Na ławce trenerskiej miejsce zwolnionego Paula Maurice'a zajął w lecie 2008 roku Ron Wilson. Niedługo potem, w listopadzie 2008 roku nowym generalnym menedżerem Maple Leafs ogłoszony został Brian Burke, który ma kontynuować budowanie silnego zespołu, który już za kilka lat ma walczyć o Puchar Stanleya. O obliczu nowej drużyny świadczyć mają tacy zawodnicy, jak Luke Schenn, rokujący bardzo duże nadzieje defensywny obrońca wybrany przez Toronto jako 5. ogółem w drafcie 2008 roku.

Top 25

14 uznanych ekspertów hokejowych zebrało sie w lecie 2001 roku i wspólnie utworzyło listę 25 najlepszych w historii zawodników Toronto Maple Leafs. W skład komitetu eksperckiego weszli: Milt Dunnell, George Gross, Scott Morrison, John Iaboni, Frank Orr i Brian McFarlane, Joe Bowen, Howie Meeker, Harry Neale, Mark Askin, Jim Gregory, Dan Diamond, Tommy Smythe oraz Frank Selke Jr.

Oto lista: Syl Apps, George Armstrong, Max Bentley, Johnny Bower, Turk Broda, King Clancy, Wendel Clark, Charlie Conacher, Hap Day, Doug Gilmour, Red Horner, Tim Horton, Busher Jackson, Red Kelly, Ted Kennedy, Dave Keon, Frank Mahovlich, Lanny McDonald, Bob Pulford, Börje Salming, Darryl Sittler, Allan Stanley, Mats Sundin, Jim Thomson, Rick Vaive.

Epilog

Toronto Maple Leafs są drużyną z niesłychanie bogatą tradycją, z korzeniami sięgającymi czasów, kiedy Toronto było jeszcze małym miastem. Zespół rozwijał się razem z miastem i nierozłącznie z nim. Pytając ludzi, czym Toronto naprawdę jest usłyszycie odpowiedź: Maple Leafs!

Każdego dnia zapisywane są nowe karty historii Toronto Maple Leafs. Drużyna wygrywa i przegrywa, zmieniają się zawodnicy, z czasem zmienią się trenerzy oraz kierownictwo. Zmianom podlega sama gra, wprowadzane są w hokeju nowe zasady współzawodnictwa mające na celu zwiększenie atrakcyjności tej najefektowniejszej gry na świecie. Zapraszamy do bycia świadkami tworzenia nowych rozdziałów w bogatej tradycji tego wspaniałego klubu.

Opracowanie: Krzysztof Jarecki
Źródło: wikipedia.org